© Copyright 2019 - Alexander Keehnen - All Rights Reserved

  • 20 secrets as a book
  • LinkedIn Social Icon
  • Facebook Social Icon
  • Twitter Social Icon
  • Instagram Social Icon

Een pijnlijk misverstand over stress (en tegelijk goed nieuws!)

22 Apr 2017

Er is bestaat een pijnlijk misverstand over stress.

 

Het is tijd om dat misverstand voor eens en voor altijd aan de oppervlakte te brengen.

 

Dit bericht is een stuk langer dan je van mij gewend bent. Maar, hang in there. Als je écht begrijpt wat ik hier beschrijf, dan is dat life changing.

 

Let goed op. Dit is diep. Dit is nieuw. Dit is anders.

 

Simpeler wordt het niet

Einstein zei dat als je iets niet simpel kan maken, je het niet goed genoeg begrijpt. Na 9 jaar praktijkonderzoek naar stress, heb ik de oplossing versimpeld tot één simpele regel.

 

Ik denk zelfs dat de negatieve impact van stress nog veel verder gaat dan we denken… verderop lees je hoe dat komt.

 

Alles wat ik van je vraag, is om een open mind te hebben. Oordeel niet. Probeer te begrijpen. Want als je dit bericht beoordeelt als waar of niet waar, als goed of fout, dan laat je de informatie niet binnen in je bewustzijn.

 

OK… dit is het pijnlijke misverstand:

 

“Stress is het gevolg van een situatie waarin je dreigt de controle te verliezen.”

 

Dat is wat iedereen gelooft. Ik hoor het overal…

  • “Stress ontstaat als je tijdsdruk voelt.”

  • “Als dingen buiten mijn controle fout lopen, voel ik stress.”

  • “Als ik een planning heb gemaakt en er ineens allemaal ad hoc dingen moeten gebeuren, raak ik gestrest.”

  • “Ik voel stress als mijn financiële toekomst onzeker is.”

  • “Stress kan veroorzaakt worden door slechte relaties of door je ergens zorgen over te maken.”

 

Klinkt logisch toch?

 

Vroeger dacht ik hetzelfde. Jarenlang heb ik het drukke corporate bestaan meegemaakt.

 

Maar nu kijk ik heel anders naar stress. Ik zal je straks uitleggen waarom. Maar eerst is het belangrijk om een uitstapje te maken naar het grotere plaatje.

 

Kijk, wij baseren ons leven op regels en principes. Als wij geboren worden hebben wij geen idee hoe alles in deze wereld werkt. Alles wat we weten is dat we moeten eten en drinken om te overleven. Dus de beste overlevingsstrategie is om de mensen om ons heen na te doen. Zij zijn succesvol in het overleven (anders zouden ze er niet zijn), dus hun gedrag kopiëren is een succesvolle strategie.

 

Fast forward naar nu. Is je doel nog steeds om te overleven? Of wil je meer? Wil je ook voldoening? Is het dan wel slim om altijd te doen wat anderen doen?

 

Als je meer wilt dan alleen overleven, dan is het tijd om een nieuwe strategie te kiezen. Vind je eigen weg. Richt je blik naar binnen en denk na over de vragen der vragen:

  • Wie ben ik?

  • Wat wil ik?

 

Als je wil dat iedereen je accepteert, stop dan met lezen. Je staat niet open voor wat ik ga schrijven, want het is niet wat iedereen denkt.

 

Als je de Waarheid wil, blijf dan lezen. Want mijn perspectief is een nieuw perspectief. Het is niet dé Waarheid, het is mijn waarheid. Maar door mijn waarheid te begrijpen (écht te begrijpen) en te combineren met jouw waarheid, kom je dichter bij een begrip van de universele Waarheid.

 

“Stress is het gevolg van een situatie waarin je dreigt de controle te verliezen.”

 

Ik heb 4 belangrijke dingen geleerd. 4 dingen die niet samen gaan met de opvatting dat stress een gevolg is van bepaalde omstandigheden.

 

Volg mij, we stappen in een ruimteschip en we gaan op de maan zitten om naar de aarde te kijken. Een grappig planeetje… het ziet er prachtig uit, en het barst van het leven. Momenteel is er een diersoort die stevig zijn stempel drukt op de natuur, de mens. De mens is een diersoort met een sterk ontwikkeld brein, waarmee het nieuwe ideeën kan bedenken en stappen vooruit kan denken. De mens zet het brein in om te overleven: door huizen te bouwen en een voedselindustrie op te zetten, werkt de mens alvast vooruit en zorgt hij dat hij langer dan een paar dagen kan overleven.

 

1. Stress is een overlevingsmechanisme

 

Je moet evolutie begrijpen om alledaagse situaties goed te begrijpen. Jouw ouders, hun ouders, hun ouders, etc… Zij kregen allemaal kinderen voordat zij stierven. Anders was jij hier nu niet.

 

Zo zijn onze lichamen geprogrammeerd: om te overleven en om voort te planten. De genen waarin dat staat vastgelegd werden van generatie op generatie doorgegeven. Dat moet wel… Want de lichamen die niet zo geprogrammeerd waren bestaan niet meer.

 

Wat is de rol van stress? Dat is een mechanisme van ons lichaam om in een levensbedreigende situatie op scherp te staan. Als het brein gevaar registreert, stuurt het cortisol naar ons lichaam zodat we als het ware op 110% kunnen functioneren.

 

Dus: als het brein een wilde beer ziet, zet het brein ons lijf op scherp om te vechten of weg te rennen. Erg handig. En er gebeurt nog iets interessants: het brein wordt uitgeschakeld. Onze overlevingskans is namelijk groter als we de situatie niet overdenken, maar meteen gaan rennen.

 

Onze voorvaders hadden een goed ontwikkeld stressmechanisme. Daarom hebben ze kinderen kunnen voortbrengen. Degenen met een minder ontwikkeld stressmechanisme zijn door de jaren heen allemaal opgegeten…

 

“Stress is het gevolg van een situatie waarin je dreigt de controle te verliezen” gaat voorbij aan het interne proces dat plaatsvindt.

 

“Stress gebeurt als je brein inschat dat je in levensgevaar verkeert” is dichter bij de realiteit.

 

Er is nog een probleem met ons idee van wat stress is. Namelijk…

 

2. Echte controle bestaat niet, een verslaving aan het idee van controle wel

 

Wat is het toch met ons mensen dat wij altijd controle willen hebben?

 

Wij zijn gewoon dieren… net zoals kippen, vossen en apen.

 

Is een aap gestrest omdat hij niet weet wat hem morgen te wachten staat?

 

Heb je ooit een ijsberende kip gezien omdat hij morgen een belangrijke dag heeft?

 

Dieren hebben geleerd om zich aan te passen aan hun omgeving. Dieren hebben speciale vaardigheden ontwikkeld, zodat ze direct kunnen reageren als hun omgeving verandert.

 

Dat weten ze. En dus kunnen dieren volop chillen en genieten… tot er gevaar is, en dan schieten ze in actie.

 

Wij hebben thuis drie katten. Een luizenleventje leiden ze. Eat, sleep, poo, repeat. Totdat… er een andere kat of een auto op hun pad komt, want dan staan ze direct op scherp! Met razendsnelle reflexen of een scherpe sprint kunnen ze ineens in actie schieten.

 

Onze katten genieten 99% van de tijd, en ervaren (maximaal) 1% van de tijd stress.

 

Maar wij mensen… hoe superieur we als dier ook zijn… wij staan voortdurend onder hoogspanning. Omdat we eraan gewend zijn geraakt, merken we het nauwelijks.

 

Ik las in een onderzoek dat 18% van de mensen moeite heeft om in slaap te komen. Als mens zijn we de hele dag bezig om controle te houden op onze omgeving, nu en in de toekomst.

 

Het is onbegonnen werk, want de toekomst bestaat niet. Dus alle energie die wij besteden aan controle hebben op wat er in de toekomst gebeurt, is verspilde energie.

 

Het is simpelweg angst. Wij zijn bang voor wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren dat ons in levensgevaar zou kunnen brengen. Wij piekeren over ieder mogelijk scenario, zodat we alvast voorbereid zijn. Of wij piekeren over wat er in het verleden gebeurde, bijvoorbeeld iets wat ons pijn deed of iets waarvoor we ons schamen.

 

Omdat we altijd aan de toekomst en het verleden denken, leven we niet. We denken alleen maar. Terwijl… het verleden is geweest en de toekomst is nog niet. Nu is alles wat er is. Nu gebeurt het. Nu is er de kans om te genieten.

 

Word wakker!

 

Je kunt geen volledige controle hebben over het leven. Je bent gewoon een dier in de natuur. Waarom zou je je leven lang bang in een hoekje zitten? Maak er wat moois van. Neem de leiding over je leven. Zorg dat je de wereld begrijpt, zodat je je in lastige situaties kan manoeuvreren. Dát is echte vrijheid.

 

Je bent het aan jezelf verplicht. Want je bent geen kip, kat of aap. Je bent een bevoorrecht dier. Jij kan nadenken, jij kan plannen, jij kan creatief zijn. Jij kan de wereld mooier maken. Jij kan bewust genieten. Wees dankbaar. Stop met overleven. Start met leven.

 

Wij mensen hebben meer controle over onze omgeving dan katten. Ooit een kat gezien die moeite heeft om in slaap te vallen?

 

3. Stress is een gevolg, vooral ook een oorzaak

 

Ik wil nog even terugkeren naar stress als overlevingsmechanisme.

 

Als wij stress voelen, wordt het brein uitgeschakeld. Onze overlevingskans is namelijk groter als we de situatie niet overdenken, maar meteen gaan rennen.

 

Alan Watkins noemt het een “do it yourself lobotomy”. Ofwel: stress legt ons brein tijdelijk plat.

 

Is dat een goede strategie voor een succesvol leven?

 

Maken wij betere of slechtere beslissingen als ons brein plat ligt?

 

Kunnen we meer of minder informatie in ons opnemen als we gestrest zijn?

 

Sorry, mevrouw Stress: de jury zegt 3x “nee”. Dáááág.

 

Als wij door stress slechtere beslissingen nemen, creëren we vaker situaties voor onszelf die ons gestrest maken.

 

Tadaaaa, zo ontstaat dus de negatieve spiraal waarin we met zijn allen gevangen zitten:

Stress à suboptimale beslissing à suboptimale situatie à stress

 

En omdat we aangeleerd hebben om elkaar te kopiëren, blijven we met zijn allen stressen. Want wie het niet druk heeft is niet belangrijk, hebben wij van elkaar geleerd.

 

4. Wat wij “stress” noemen is eigenlijk “superstress”

 

De wereld is het nog niet eens over één duidelijke definitie van “stress”.

 

Mijn voorstel is als volgt: laten we iedere situatie waarbij het lichaam een deel van het brein plat legt stress noemen.

 

Als je haast hebt om ergens op tijd te komen, ervaar je een vorm van stress.

 

Als je het druk hebt, ervaar je een vorm van stress.

 

Haast en drukte zijn dus stress. Want je kan minder goed nadenken.

 

Haast en drukte zorgen voor slechte beslissingen. En maken ons nog gehaaster en drukker. Nog niet overtuigd over de schade die haast kan aanrichten? In dit artikel beschrijf ik een voorbeeld van hoe “onschuldige” haast ons denken beïnvloedt.

 

Wij zijn al zo gewend geraakt aan de constante haast en drukte dat we iets alleen “stress” noemen als ons lichaam onder totale hoogspanning staat. Dan zijn we al in volledige overdrive… “superstress”.

 

Stress (haast) is de nummer 1 oorzaak van slechte beslissingen. Denk er maar eens over na…

  • Niemand maakt graag een keuze zonder zeker te weten dat de uitkomst op de lange termijn positief is.

  • Zonder tijdsdruk zouden we eerst extra informatie opzoeken voor we een belangrijke knoop doorhakken.

  • Zonder haast, zouden we tijd voor elkaar nemen en goed naar elkaar luisteren, in plaats van onze keuzes te baseren op een aanname over wat de ander wil of denkt.

 

Als stress foute keuzes veroorzaakt…

 

… en als foute keuzes problemen veroorzaken…

 

Dan is stress is de oorzaak van alle problemen in deze wereld!

 

Wat moeten we doen, nu we dit weten?

 

Wij moeten onze manier van leven niet meer baseren op een foute interpretatie van wat stress is. Stap 1 is dus om eigen verantwoordelijkheid te nemen en onze overtuiging hierover aan te passen. Wat dacht je hiervan?

 

“Wij mensen hebben ons aangeleerd om een stressreactie te activeren wanneer onze perceptie is dat wij controle dreigen te verliezen.”

 

Dat is iets heel anders. Zie je het verschil?

 

Het is geweldig nieuws!

 

Want met deze nieuwe waarheid is, heb jij zelf de controle. Want nu kun je jezelf aanleren om op een andere manier te reageren wanneer je denkt de controle kwijt te raken.

 

De oplossing: verander je perceptie, accepteer dat controle een illusie is.

 

Klinkt vaag? OK gebruik dan mijn alternatieve oplossing, want die is concreter:

 

Geef jezelf geen toestemming meer om stress/drukte/haast te voelen.

 

Ik noem dit concept “no stresspassing”.

 

In de VS zie je in films altijd een bordje hangen aan het hek bij een privéterrein: “no trespassing”. Dat betekent: verboden dit privéterrein te betreden, je bent hier niet welkom.

 

“No stresspassing” betekent: ik laat geen stress toe in mijn lijf. Ik accepteer geen drukte en haast in mijn leven. En zodra ik het toch zie, stuur ik het van mijn privéterrein af.

 

“Maar stress heeft toch ook een goede functie?” Je hebt stress alleen nodig als ik je in een brandend gebouw staat of als je bergaf van een grindpad gaat mountainbiken. Dan komt de stress vanzelf, 200.000 jaar aan evolutie leer je niet echt zomaar af.

 

Hoe pak je “no stresspassing” aan? Je moet jouw bewustzijn ontwikkelen. Alleen jij zelf kan dat doen Neem verantwoordelijkheid over je eigen doen en laten. Je moet je rode vlaggen leren kennen:

  • Zie je jezelf rennen zonder sportschoenen aan?

  • Hoor je jezelf tegen zeggen dat je het druk hebt?

  • Hoor je jezelf vloeken tegen aan tafelpoot of een computer?

  • Ben je onaardig tegen iemand?

  • Ben je aan het wachten op jouw beurt om te spreken, in plaats van écht te luisteren naar wat de ander zegt?

 

Fluit jezelf terug. Want je hebt besloten om niet meer gestrest te zijn. Wat ik mij heb aangeleerd is dit: als ik een rode vlag zie, stop ik even met wat ik aan het doen was. Ik haal een paar keer diep adem en bekijk mijn planning. Dan bepaal ik: wat kan ik doen om nu tot rust te komen? Hoe kan ik weer in een positief humeur komen? Na wat oefening kan dit vaak al binnen 10 seconden.

 

“Maar Alexander, dat kan zomaar niet. Daar heb ik geen tijd voor. Ik heb een verantwoordelijke baan en een manager en collega’s en kinderen en ik moet, ik moet, ik moet…”

 

Je hebt niet goed opgelet. Drukte en haast leggen je brein plat. Hoe kan je jouw baan, je manager, je collega’s, je kinderen van dienst zijn als je niet helder kan nadenken?

 

Ik weet het, het is niet makkelijk…

 

Iedere dag moet

 

ik mijzelf herinneren aan mijn voornemen om stressvrij te leven. Het is vergelijkbaar met wat een alcoholist voelt. Zelfs als iemand al 10 jaar nuchter is, is er iedere dag nog een stemmetje dat vertelt hoe fijn alcohol is.

 

Ik ben Alexander, en ik ben verslaafd aan stress.

 

Iedere dag is een nieuwe dag, en iedere dag probeer ik niet gestrest te zijn. Soms verval ik in oude gewoontes en zie ik mijzelf vloeken als mijn laptop vastloopt. Omdat het ego in mij zo naar controle verlangt. Omdat het zo vertrouwd voelt. Maar dan schud ik mijzelf wakker en herinner ik mijzelf aan wat ik beloofd heb.

 

Een stressvrij bestaan. Het is een keuze.

 

Wat zijn jouw “rode vlaggen”?

 

Schrijf hieronder je reactie.

 

Alexander

 

 

P.S. Als je een seconde hebt en dit bericht waardevol vindt, wil je mij dan helpen en dit bericht delen op Facebook of Twitter? Ik weet het, een schaamteloos verzoek… Ik ben je dankbaar 😊

 

P.P.S. Het is makkelijker om voor een stressvrij bestaan te kiezen als je een systeem hebt. Bijvoorbeeld: als je een goede agenda en to-do lijst bijhoudt, kan je jouw planning aanpassen als je merkt dat je haast of drukte voelt. Zo creëer je ruimte om even te ontstressen voordat je weer verder gaat.

 

Ik kan je helpen om zo’n systeem te gaan gebruiken. Op dit moment is de productie van mijn online training “Stressvrij Leren Werken” in volle gang. Stay tuned: schrijf je hier gratis in voor mijn nieuwbrief (en ontvang meteen gratis tips voor stressvrij werken).